Arbeidsongeschiktheidsverzekering: wat verzeker je eigenlijk?
Als jij niet kunt werken, lopen je privé-uitgaven door. Je hypotheek of huur, boodschappen en de kosten van je gezin stoppen niet bij ziekte. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) vangt inkomensverlies door arbeidsongeschiktheid op. Hoeveel je ontvangt, wanneer de uitkering begint en hoe lang die doorloopt, leg je vast bij het afsluiten. Juist die keuzes maken het verschil.
Een goedkope AOV met een lange wachttijd is iets anders dan een verzekering die na een maand uitkeert. En een beoordeling op je eigen beroep is iets anders dan een beoordeling waarbij ook ander werk meetelt. Hieronder leggen we de belangrijkste keuzes uit, met bedragen en voorbeelden.
1. Het verzekerde bedrag: je bruto inkomen bij uitval
Het verzekerde bedrag is het jaarlijkse brutobedrag waarop de uitkering bij volledige arbeidsongeschiktheid wordt gebaseerd. Kies je € 48.000 per jaar, dan is dat omgerekend € 4.000 bruto per maand. Dat is niet het nettobedrag op je rekening. Bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid ontvang je een deel, volgens de uitkeringsregeling van je polis.
Het bedrag dat je maximaal mág verzekeren en het bedrag dat je nódig hebt, zijn twee verschillende dingen. Voor je behoefte kijken we naar je huishoudelijke uitgaven, andere inkomsten en beschikbare reserves. Voor het maximum kijkt de verzekeraar naar zijn inkomensdefinitie en productgrenzen.
IB-ondernemer: winst telt, omzet niet
Bij veel AOV’s kun je maximaal 80% van je gemiddelde ondernemersinkomen over de afgelopen drie jaar verzekeren. Het gaat om winst, niet om omzet. Voor bijvoorbeeld een eenmanszaak of vennoot wordt doorgaans gekeken naar de winst vóór ondernemersaftrek en mkb-winstvrijstelling. Incidentele baten en lasten kunnen buiten de berekening blijven. De precieze inkomensdefinitie staat in de voorwaarden. [1]
Rekenvoorbeeld: drie jaar winst
Stel dat de winst die volgens de polis meetelt in drie jaren € 50.000, € 60.000 en € 70.000 bedraagt. Het gemiddelde is € 60.000. Bij een verzekerbaar maximum van 80% is dat € 48.000 per jaar, oftewel € 4.000 bruto per maand.
Dit is een vereenvoudigd voorbeeld van een product dat 80% hanteert. Het is geen offerte of acceptatiebevestiging. Niet elke verzekeraar gebruikt 80%: er bestaan ook producten met een maximum van 90%. [2]
DGA: kijk verder dan alleen je salaris
Ben je directeur-grootaandeelhouder, dan is je DGA-salaris een belangrijk vertrekpunt. Bij een product dat 80% van het relevante salaris toestaat, levert een salaris van € 60.000 een rekenuitkomst van € 48.000 verzekerd jaarbedrag op. Maar die salarisberekening is niet bij iedere verzekeraar het volledige verhaal: ook dividend en jouw aandeel in de winst of het verlies van de bv kunnen onderdeel zijn van het inkomensbegrip. [3]
Daarom vergelijken we ook wát een verzekeraar als inkomen beschouwt. Twee AOV’s met hetzelfde percentage kunnen daardoor toch een ander maximaal verzekerd bedrag opleveren.
2. De eigenrisicoperiode: hoe lang betaal je zelf?
De eigenrisicoperiode is de eerste periode van arbeidsongeschiktheid waarin je nog geen AOV-uitkering ontvangt. Je overbrugt die met bijvoorbeeld spaargeld, inkomen van je partner of andere beschikbare inkomsten. Het is dus een wachttijd, geen bedrag dat eenmalig van je uitkering wordt afgetrokken.
Afhankelijk van het product kies je bijvoorbeeld voor 30, 90 of 180 dagen, of een jaar. Een langere periode verlaagt doorgaans de premie, maar vraagt een grotere eigen buffer. Ook de manier waarop opeenvolgende ziekteperioden meetellen, verschilt per polis. [4]
Rekenvoorbeeld: zes maanden overbruggen
Kom je zonder jouw inkomen iedere maand € 2.500 tekort? Dan vraagt zes maanden overbruggen om € 15.000 vrij beschikbare buffer. Daar komen onverwachte uitgaven en eventuele doorlopende zakelijke verplichtingen nog bij. Een bedrag dat je voor belasting of een noodzakelijke investering hebt gereserveerd, is niet automatisch beschikbaar om van te leven.
Dit voorbeeld rekent met zes kalendermaanden. Een eigenrisicotermijn van 180 dagen is niet in elke situatie exact hetzelfde als zes kalendermaanden.
3. De eindleeftijd: wanneer stopt de dekking?
De eindleeftijd is de afgesproken leeftijd waarop je verzekering eindigt en een lopende uitkering uiterlijk stopt. Kies je 60 jaar, dan houdt die inkomensbescherming op je zestigste op. Ook als je dan nog arbeidsongeschikt bent. Eindleeftijd en uitkeringsduur zijn verschillende keuzes: een polis kan bovendien een beperkte maximale uitkeringsduur hebben.
Een eerdere eindleeftijd kan de premie verlagen. Daar staat een mogelijk inkomensgat tegenover tot je pensioen of AOW ingaat. Bij bepaalde beroepen is de maximaal aangeboden eindleeftijd beperkt. Sommige producten bieden een vaste leeftijd, andere een koppeling aan de AOW-leeftijd binnen productgrenzen. [5]
De praktische vraag is dus: waar leef je van tussen het einde van je AOV en het moment waarop ander inkomen beschikbaar komt? Dat gat moet je kunnen overbruggen; een lagere premie lost dat niet op.
4. Beroepsarbeidsongeschiktheid of passende arbeid?
Een medische klacht alleen bepaalt niet hoeveel een AOV uitkeert. De verzekeraar laat ook beoordelen welke werkzaamheden je door die klacht nog kunt uitvoeren. Het gekozen arbeidsongeschiktheidscriterium bepaalt waarnaar wordt gekeken. [6]
Beroepsarbeidsongeschiktheid. De werkzaamheden van het beroep dat op je polis staat. Mogelijke aanpassingen of een andere taakverdeling binnen dat beroep kunnen meetellen.
Passende arbeid. Ook ander werk dat past bij onder meer je opleiding, kennis en ervaring. Alleen je eigen beroep niet meer kunnen doen, is dan niet het hele beoordelingskader.
Gangbare arbeid. Een bredere beoordeling van algemeen geaccepteerd werk. Je eigen beroep en opleidingsniveau staan daarbij minder centraal.
Illustratie: een hovenier met blijvende beperkingen kan zwaar tuinwerk niet meer uitvoeren, maar mogelijk nog wel ander, lichter werk. Bij een beroepsgerichte dekking gaat het om zijn verzekerde hovenierswerkzaamheden en mogelijke aanpassingen daarin. Bij passende arbeid kan ook ander passend werk meetellen. Dat kan bij dezelfde medische beperking tot een andere beoordeling leiden. Dit is een uitlegvoorbeeld, geen voorspelling van een schadebeoordeling.
Controleer ook of het criterium gedurende de uitkering verandert. Een polis kan aanvankelijk beroepsarbeidsongeschiktheid hanteren en later passende arbeid. Alleen de productnaam vertelt je dat niet. [6]
5. Gedeeltelijk uitgevallen is niet automatisch hetzelfde percentage uitkering
De uitkeringsdrempel bepaalt vanaf welk arbeidsongeschiktheidspercentage je recht hebt op een uitkering. Veel producten werken met een drempel en vervolgens met uitkeringsklassen. Het vastgestelde arbeidsongeschiktheidspercentage is daarom niet altijd het percentage van het verzekerde bedrag dat je ontvangt.
Rekenvoorbeeld: een uitkeringsklasse
Een polis kan bij 45% tot 55% arbeidsongeschiktheid 50% van het verzekerde bedrag uitkeren. Bij € 48.000 verzekerd jaarbedrag is dat € 24.000 bruto per jaar, omgerekend € 2.000 bruto per maand. Dit voorbeeld sluit aan bij een bestaande producttabel, maar is geen uniforme regeling voor iedere AOV. [7]
De verzekeraar stelt de mate van arbeidsongeschiktheid vast op basis van de polis en medische en arbeidsdeskundige informatie. Minder kunnen werken in uren is dus niet zonder meer hetzelfde als hetzelfde percentage arbeidsongeschikt zijn.
6. Wat gebeurt er als je inkomen of de prijzen veranderen?
Een AOV sluit je vaak voor een lange periode af. Een bedrag dat nu genoeg is, kan later te laag worden. Bij indexatie stijgt het verzekerde bedrag of de lopende uitkering volgens de gekozen regeling. Dat zijn verschillende onderdelen: controleer of indexatie vóór én tijdens arbeidsongeschiktheid geldt.
Daarnaast bieden producten mogelijkheden om het bedrag periodiek te verhogen zonder opnieuw een volledige medische beoordeling te doorlopen. Daar horen grenzen en voorwaarden bij. Het recht om te verhogen betekent niet dat je op ieder moment ieder bedrag kunt bijverzekeren. Ook een wijziging van je beroep of werkzaamheden moet je volgens de polisafspraken doorgeven. [8]
7. Is de AOV-premie aftrekbaar?
Bij een daarvoor kwalificerende AOV met periodieke uitkeringen trek je de premie af in je aangifte inkomstenbelasting als uitgave voor een inkomensvoorziening. Voor een IB-ondernemer is dit een privé-aftrekpost, geen bedrijfskostenpost die je van de winst aftrekt. De periodieke uitkering is belast. Een verzekering die een bedrag ineens uitkeert, kent een andere fiscale behandeling. [9]
Wie verzekeringnemer, verzekerde, begunstigde en premiebetaler is, doet er ook toe. Zeker bij een DGA moet de inrichting van de polis aansluiten op de gewenste fiscale behandeling. ‘De premie is aftrekbaar’ betekent niet dat iedere willekeurige constructie automatisch voor aftrek in aanmerking komt.
8. Wet baz: wat is bekend over de verplichte basisverzekering?
Stand van zaken: 29 oktober 2026. De Wet basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen — Wet baz — is een wetsvoorstel. Het voorstel is in maart 2026 bij de Tweede Kamer ingediend en is nog in behandeling. Er is nog geen ingevoerde algemene verzekeringsplicht op basis van deze wet. De uiteindelijke regels en invoeringsdatum staan dus nog niet vast. [10]
De hoofdlijnen van het voorstel:
- Een publieke basisverzekering voor IB-ondernemers; DGA’s vallen buiten deze voorgestelde verplichting.
- Een wachttijd van 104 weken. In die eerste twee jaar moet je het inkomensverlies zelf opvangen.
- Een uitkering van 70% van het relevante inkomen, met een maximum op het niveau van het minimumloon.
- Een voorgestelde premie van 5,4% van de winst, met volgens de kabinetsberekening een maximum van € 171 bruto per maand op prijspeil 2025. Bedragen worden geïndexeerd en kunnen wijzigen.
- Een mogelijkheid tot ontheffing bij een private AOV die aan de wettelijke eisen voldoet. Een bestaande AOV geeft dus niet automatisch vrijstelling.
Deze punten beschrijven het voorstel, geen polis die je nu tegen deze premie kunt afsluiten. [11]
De basisverzekering is niet hetzelfde als je eigen beroep verzekeren
In het ingediende wetsvoorstel draait de beoordeling om de vraag of je door medisch vastgestelde beperkingen nog met arbeid het minimumloon kunt verdienen. Dat is een andere toets dan de vraag of je jouw eigen beroep nog kunt uitvoeren. De wachttijd van twee jaar en het uitkeringsmaximum maken daarnaast duidelijk welk deel je zelf of aanvullend moet opvangen. [12]
Ons advies: maak je huidige inkomensrisico nu inzichtelijk. Een aangekondigde wet betaalt vandaag geen uitkering. Wachten op de invoering verandert niets aan de buffer die je nodig hebt als je volgende maand uitvalt.
9. Wat moet je vergelijken vóór je kiest?
- Bedrag: welk bruto jaarbedrag is verzekerd en sluit het verwachte netto inkomen aan op je uitgaven?
- Wachttijd: hoeveel maanden kun je daadwerkelijk zelf betalen?
- Beoordeling: gaat het om je eigen beroep, passende arbeid of een ander criterium?
- Drempel: vanaf welk percentage is er een uitkering en welke uitkeringsklassen gelden?
- Duur: hoe lang loopt de uitkering en op welke leeftijd stopt die uiterlijk?
- Voorwaarden: welke uitsluitingen, aanpassingsmogelijkheden en afspraken gelden voor jouw beroep en gezondheid?
De premie is de prijs van deze combinatie. Vergelijk je alleen het maandbedrag, dan vergelijk je mogelijk twee heel verschillende vormen van inkomensbescherming.
Je AOV begrijpen begint bij de keuzes op je polis
Heb je al een AOV? Dan hoef je niet meteen over te stappen. Met een gratis en vrijblijvende verzekeringscheck of second opinion kijken we of bedrag, wachttijd, eindleeftijd en voorwaarden nog bij je passen. Een nieuwe verzekering gaat pas na acceptatie in; zeg een bestaande dekking dus niet alvast op.
Wij vergelijken passende oplossingen en leggen de verschillen uit. Ook onze vergoeding maken we vooraf duidelijk: bij provisieloos verzekeren gaat het provisievoordeel naar jou en betaal je een afgesproken abonnement voor onze dienstverlening. Een hogere premie verhoogt onze vergoeding niet automatisch. Niet altijd goedkoper, wel 100% transparant.
Vraag een gratis AOV-check aan of bel 085 – 109 1099. Voor een eerste zakelijke afspraak komen we graag op je bedrijf. Online of op ons kantoor kan ook.
Bronnen bij de uitleg
- Movir: inkomensbegrip en 80% van de gemiddelde winst.
- a.s.r.: verzekerd bedrag en producten met maximaal 90%.
- De Goudse: inkomensdefinitie voor DGA’s.
- Verzekeringskaart Movir: eigenrisicotermijn, uitkeringsdrempel en dekking.
- Movir: eindleeftijd en keuzes bij de AOV.
- Movir: beroepsarbeidsongeschiktheid, passende en gangbare arbeid.
- a.s.r.: voorbeeld van uitkeringsklassen in polisvoorwaarden.
- Movir: voorwaarden voor aanpassen van het verzekerde bedrag.
- Belastingdienst: periodieke uitkeringen en premieaftrek.
- Tweede Kamer: behandeling wetsvoorstel 36 912.
- Rijksoverheid: hoofdlijnen van de voorgestelde basisverzekering.
- Ingediend wetsvoorstel: onder meer artikelen 5, 6, 11 en 16.
Productbronnen illustreren verschillen tussen verzekeringen; ze vormen geen aanbod of keuze voor een bepaalde verzekeraar. De voorbeelden zijn rekenvoorbeelden, geen klantcases.